Մեր Մասին

Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանը (CWR), որն ընդգրկում է շուրջ 30,000 հեկտար տարածք, Հարավային Կովկասում առաջին մասնավոր պահպանվող տարածքն է:

2011 թվականից ի վեր ապաստարանը կառավարվում է Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի (FPWC) կողմից: Հանդիսանալով հարավկովկասյան բազմաթիվ տեսակների բնակավայր՝ CWR-ի տարածքն ունի առանցքային նշանակություն՝ ծառայելով որպես բուֆերային գոտի «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի համար (IUCN Ia կատեգորիա):

CWR-ը տուն է վայրի բնության անհետացող տեսակների և տեղի հազվագյուտ ֆլորայի հարուստ բազմազանության համար՝ հանդիսանալով կենսական կարևորության ապաստարան Հարավային Կովկասում: Նրա պահպանվող լանդշաֆտներն ապահով միջավայր են այնպիսի վտանգված տեսակների համար, ինչպիսիք են կովկասյան հովազը, հայկական մուֆլոնը, բեզոարյան այծը, գորշ արջը և բազմաթիվ անհետացող ու խոցելի թռչնատեսակներ: Միևնույն ժամանակ, տարածքը նպաստում է էնդեմիկ և տեղական բուսական համակեցությունների լայն տեսականու պահպանմանը, որոնք հարմարված են տարածաշրջանի յուրօրինակ կլիմային և տեղանքին:

Ապաստարանն ապահով հանգրվան է բազմաթիվ հազվագյուտ տեսակների համար, այդ թվում՝ գորշ արջերի, բեզոարյան այծերի, հայկական իժերի, գառնանգղների և անհետացման եզրին գտնվող կովկասյան (պարսկական) հովազի համար:

Կենսաբազմազանության պահպանություն

CWR-ում իրականացվում է կենսաբազմազանության ամենամյա և սեզոնային մոնիթորինգ ապաստարանի ողջ տարածքում՝ կենտրոնանալով խոշոր կաթնասունների, գիշատիչ թռչնատեսակների և էնդեմիկ ֆլորայի վրա: Բնապահպանության մասնագետների և անտառապահների (ռեյնջերների) կողմից իրականացվող այս աշխատանքն ուժեղացվում է հեռահար զոնդավորման առաջադեմ տեխնոլոգիաների, բարձր որակով առցանց տեսախցիկների և մոնիթորինգի այլ նորագույն գործիքների կիրառմամբ:

Կարդալ ավելին

Նորարարություն

CWR-ի առաքելությունն է պահպանել Հայաստանի ինքնատիպ բուսական և կենդանական աշխարհը՝ առաջադեմ տեխնոլոգիաների և կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառմամբ։ Ապաստարանի ռազմավարությունը հիմնված է միջազգային փորձի, մասնագիտական գիտելիքների և նորարարական լուծումների վրա, որոնք համալրված են նորագույն սարքավորումներով։ Այս համալիր մոդելն ուժեղացնում է վերահսկողությունը, բարելավում պահպանության որակը, օգնում է կանխել ապօրինությունները և ապահովում է էկոհամակարգերի երկարաժամկետ

Կարդալ ավելին

Համայնքային զարգացում

CWR-ի բնապահպանական մոտեցումը դուրս է պարզապես մոնիթորինգի և բնական միջավայրերի պահպանության սահմաններից։ Այն ենթադրում է տեղական համայնքների ակտիվ ներգրավվածություն, քանի որ նրանց աջակցությունը վճռորոշ է FPWC-ի աշխատանքի երկարաժամկետ հաջողության համար: Այս համագործակցությունը նպաստում է գյուղական համայնքների կայուն զարգացմանը՝ ստեղծելով մշտական և սեզոնային աշխատատեղեր, զարգացնելով էկոզբոսաշրջության հնարավորությունները և աջակցելով տեղական փոքր ու միջին ձեռնարկությունների աճին:

Կարդալ ավելին

Տեսադարան

Մեր Անտառապահները

Մանուկ Մանուկյան

Ռեյնջեր

Բորիս Վանյան

Ռեյնջեր

Վարդան Գեղամյան

Ռեյնջեր

Օնիկ Գևորգյան

Ռեյնջեր

Նախագծեր

5493-269x180

2012թ.-ի  մայիսին  Կովկասյան  կենսաբազմազանության  ապաստարանում Կովկասյան հովազի ոտնահետքերը հայտնաբերելուց հետո սկիզբ դրվեց Կովկասյան հովազի պահպանության ծրագրին, որի շրջանակներում տարածքում տեղադրվեցին նոր սերնդի տեսախցիկներ՝կենդանու առկայությունը փաստելու և նրա տեղաշարժը ուսումնասիրելու համար: Ծրագրի շրջանակներում իրականացվող դաշտային ուսումնասիրությունները 2013թ. ամռանը տվեցին իրենց առաջին արդյունքները.տեսանկարահանվեց հովազի պոչը, հետո՝ մարմինը և երեք օր հետո՝ ինքնին կենդանին: Ներկայումս շարունակվում են հովազի կենսամիջավայրի և միգրացիոն ուղիների անվտանգության, վերջինիս համար որս համարվող կենդանատեսակների պահպանման նախագծերը, ինչպես նաև ընդլայնվում համագործակցությունը Հարավկովկասյան այլ պետությունների հետ՝ հովազի սահմանային անվտանգ տեղաշարժն ապահովելու համար:
Կովկասյան հովազը ընդգրկված է թե՛ ՀՀ կարմիր գրքում` որպես «Կրիտիկական վիճակում գտնվող» CR C2a(i), թե՛ ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում «Վտանգված» կարգավիճակով: Հայաստանում հովազի թվաքանակի կրճատման պատճառներից են մարդածին գործունությունը, որսագողությունը և կերային բազայի նվազումը: Ըստ գոյություն ունեցող տվյալների՝ 1950-1972թթ.-ին ՀՀ տարածքում սպանվել է շուրջ 75 հովազ, ինչի արդյունքում, ըստ ԲՊՄՄ տվյալների, այսօր ՀՀ-ում հովազների թիվը չի գերազանցում 13-ը:

Վայրի կենդանիների փրկարար կենտրոնն առաջին կառույցն է Հայաստանում, որը զբաղվում է անազատ և կիսազատ պայմաններում ապօրինաբար պահվող կարմիրգրքային վայրի կենդանիների փրկման և վերականգնողական աշխատանքներով: 2016թ.–ին FPWC-ի, ՀՀ Արտակարգ իրավիճակների նախարարության և ՀՀ Բնապահպանության նախարարության միջև ստորագրվել է եռակողմ Համագործակցության հուշագիր, որն արտահայտում է կողմերի՝ վայրի կենդանիների հետ կապված միջադեպերը կանոնակարգելու պատրաստակամությունն ու կամքը: Կենտրոնի ուշադրության կիզակետում է նաև կարմիրգրքային գորշ արջերի անազատության խնդիրը, որի հասցեավորման համար նախաձեռնվել է անազատ արջերի փրկության լայնածավալ ծրագիր։ Այն ենթադրում է երկարաժամկետ համագործակցություն ինչպես միջազգային, այնպես էլ տեղական հասարակական ու պետական կազմակերպությունների հետ՝ խնդրին բազմակողմանի լուծում տալու համար՝ օրենսդրության վերանայումից մինչև փրկված արջերի համար ապաստարանների ստեղծում ու վերադարձ վայրի բնություն։ Ի լրումն փրկարարական գործունեության՝ Կենտրոնը շարունակաբար իրականացնում է տեղեկատվական և կրթական արշավներ՝ընդդեմ վայրի կենդանիների ապօրինի շահագործման և դրա հետևանքների:

Travel-Forest-icon

Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանում (ԿԿԱ) անտառվերականգնման նախաձեռնությունը՝ տնկարանային տնտեսությունը, հիմնվել է 2016թ.-ին։ Այն ծառայում է սերմնաբուսակների արտադրության նորարարական տեխնոլոգիաների փորձարկմանը։ Փակ արմատային համակարգով տնկիների արտադրությունը համարվում է բարձրորակ տնկանյութի արտադրության հիմնական մեթոդ։ Այս տեխնոլոգիայով արդեն ցանվել են նշենու, խնձորենու, բալենու, սալորենու, տանձենու ու գերիմաստիի ավելի քան 5000 սերմեր: Տնկարանային տնտեսությանը զուգահեռ փորձեր են տարվում նաև լցանյութի տարբերակների մշակման գործում։ Տորֆի և պերլիտի տարբեր հարաբերության խառնուրդներին ավելացվում է նաև հիդրոգել ջրի կուտակիչ պոլիմերային նյութը։ Չափիչ սարքավորումներով մշտադիտարկվում են հիմնական բնակլիմայական պայմանները, որոնք աշխատանքն առավել դյուրին և փաստավորված են դարձնում։ Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանի անտառապատ տարածքները շատ չեն, սակայն դրանք արժանի են հատուկ ուշադրության։ Գիհու նոսրանտառներն ու կաղնուտները տասնյակ դարեր առաջ եղել են խիտ անտառային զանգվածներ, որոնք էկոլոգիական գործոնների կամ մարդային ազդեցության արդյունքում նոսրացել են: Անտառվերականգնման աշխատանքների համար նախընտրելի տեսակների ու վայրերի առանձնացման հարցում ԿԿԱ աշխատանքային խումբը համագործակցում է տեղական և արտերկրի հեղինակավոր մասնագետների հետ։ Իրականացված արշավների ընթացքում կատարվել է տեղանքի կենսաբազմազանության և բնակլիմայական պայմանների ուսումնասիրություն, որի արդյունքում մշակվել է խնդրի կարգավորման անհատական համակարգ։

Ուրցաձորի էկո-կենտրոնը աշխատանքային ու կրթական հարթակ է գիտնականների և ուսանողների համար, ինչպես նաև՝ էկո-զբոսաշրջիկների կացարան: Այն առաջարկում է բնապահպանական դասընթացներ և սեմինարներ հարակից համայնքների բնակիչների, ինչպես նաև դպրոցականների և ուսանողների համար: Ավելին, կենտրոնը հանդես է գալիս նաև որպես գիտական հետազոտությունների անցկացման և էկո-տուրիզմի զարգացման կենտրոն՝ նպաստելով համայնքի զարգացմանը: Այնուամենայնիվ էկո-կենտրոնը ոչ միայն բնապահպանական ուսուցման հանգույց է, այլ նաև «կանաչ» շինության մոդել, որի կառուցման ընթացքում կիրառվել են շրջակա միջավայրի համար անվնաս տեխնոլոգիաներ: Կենտրոնի տաք ջրի մատակարարումն ապահովվում է արևային վահանակների միջոցով, իսկ էլեկտրաէներգիայի խնայողությունն ապահովված է մասամբ քամու և արևային էներգիայի, մասամբ էլ՝ հիդրոկայանի միջոցով: Կոյուղաջրերով շրջակա միջավայրի աղտոտումը կանխելու համար շինությունը համալրված է կեղտաջրերի զտման սարքով: Էկո-կենտրոնում է անցկացվում նաև «Արևորդի» էկո-ակումբների ամենամյա ամառային դպրոցը:

Նորություններ

Ավելին

Գործընկերներ

WLT
Հայաստանի Հանրապետության բնապահպանության նախարարություն
Ուրցաձոր համայնք
Eco Inspect
Thin Green Line

Կապ

Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանը (ԿԿԱ) գտնվում է  Խոսրովի պետական արգելոցի անմիջական հարևանությամբ: Այն տեղակայված է Հայաստանի կենտրոնական հատվածում և հեշտ հասանելի է բոլոր մարզերից: Գտնվում է Երևանից (հարավ-արևելք) 66 կմ հեռավորության վրա և ընդհամենը 1 ժամ 30 րոպե ճանապարհ է մեքենայով:

Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի (FPWC)

# Խանջյան 47, բն․ 2,

Երևան, Հայաստան

+374 10585884, +374 11585884,

info@fpwc.org